1500 tỷ USD trong 5 năm tới: Huy động vốn nước ngoài là bắt buộc

Một kết luận không thể tránh khỏi
Câu chuyện huy động vốn nước ngoài đang trở thành một trong những chủ đề nóng nhất trong giới phân tích tài chính Việt Nam. Không còn là câu hỏi "có nên hay không", mà đã trở thành "làm thế nào để làm hiệu quả". Theo tôi, Việt Nam sẽ bắt đầu vay vốn bằng đồng USD nhiều hơn để tài trợ cho hạ tầng và đầu tư phát triển, qua đó thúc đẩy GDP đạt kỳ vọng. Đây không phải là một lựa chọn chính sách, mà là một xu hướng không thể cản, xuất phát từ những áp lực cấu trúc của nền kinh tế.
Dữ liệu vĩ mô đang củng cố mạnh mẽ nhận định này. Theo báo cáo của Cục Thống kê, tính đến hết tháng 9/2026, vốn FDI đăng ký đạt 50,36 tỷ, mức tăng trưởng kỷ lục và đột phá 76,5% so với cùng kỳ. Trong đó, vốn đăng ký cấp mới có tới 3.108 dự án được cấp phép với số vốn đăng ký đạt 29,24 tỷ USD, gấp 2,4 lần về số vốn đăng ký.
Vốn FDI thực hiện tại Việt Nam đạt 21,07 tỷ USD, cũng là mức cao nhất trong lịch sử. Con số này không chỉ phản ánh niềm tin của nhà đầu tư quốc tế vào triển vọng kinh tế Việt Nam, mà còn cho thấy dòng vốn ngoại tệ đang chảy vào nền kinh tế với tốc độ chưa từng có. Và theo phân tích của tôi, xu hướng này sẽ còn tiếp diễn mạnh mẽ trong ít nhất 5 năm tới.
Tại sao huy động vốn ngoại tệ là bắt buộc?
Thiếu hụt vốn nội địa là thực tế không thể phủ nhận
Nền kinh tế Việt Nam đang tăng trưởng với tốc độ rất nhanh, kéo theo nhu cầu vốn khổng lồ cho phát triển hạ tầng và đầu tư sản xuất. Tuy nhiên, khả năng huy động từ tiền gửi trong nước đang không theo kịp tốc độ tăng trưởng của nhu cầu. Đây là một thực tế cấu trúc, không phải là vấn đề tạm thời.
Theo tôi, Chính phủ Việt Nam có mục tiêu huy động khoảng 1500 nghìn tỷ USD cho các dự án đầu tư, hạ tầng và bất động sản trong 5 năm tới. Trong khi đó, quy mô nền kinh tế trong nước hiện chỉ đạt hơn 500 tỷ USD. Khoảng cách giữa nhu cầu vốn và khả năng cung ứng nội địa là quá lớn để có thể lấp đầy bằng các nguồn lực trong nước. Nguồn vốn ngoại tệ, đặc biệt là USD, là yếu tố then chốt để hiện thực hóa các mục tiêu đầu tư này.
Dòng vốn quốc tế đang tìm kiếm nơi đầu tư hiệu quả và an toàn
Trong bối cảnh chính trị và môi trường lãi suất toàn cầu còn nhiều biến động, các thị trường phát triển đang ở giai đoạn tăng trưởng chậm lại, các nhà đầu tư quốc tế đang tích cực tìm kiếm những thị trường mới nổi có tiềm năng tăng trưởng cao. Việt Nam, với vị trí địa lý chiến lược, lợi thế nhân khẩu học và quá trình công nghiệp hóa đang diễn ra mạnh mẽ, đang trở thành điểm đến hấp dẫn.
Việc cho phép vay USD hay thậm chí là đồng Yên Nhật, Nhân Dân Tệ… giúp Việt Nam tiếp cận được nguồn vốn lớn đang tìm kiếm nơi đầu tư hiệu quả trên toàn cầu, thay vì chỉ dựa vào nguồn vốn trong nước đang bị hạn chế. Đây là một chiến lược đa dạng hóa nguồn lực, đồng thời mở rộng cơ sở nhà đầu tư và tái lập đường cong lợi suất tham chiếu cho doanh nghiệp trong nước.
Cú hích kinh tế 5 năm tới
Theo phân tích của tôi, Việt Nam dự kiến sẽ có giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ nhờ sự kết hợp của nhiều yếu tố thuận lợi: làn sóng FDI, lợi thế nhân khẩu học dân số vàng và quá trình công nghiệp hóa đang tiếp diễn. Dòng vốn ngoại tệ sẽ đóng vai trò như một cú hích, tạo đà cho nền kinh tế bứt phá trong giai đoạn 2026–2030.
Trái phiếu Chính phủ bằng USD - công cụ nợ chiến lược
Chính phủ Việt Nam mới đây đã đưa ra phương án phát hành trái phiếu Chính phủ trên thị trường quốc tế (USD) vào kế hoạch vay, trả nợ công năm 2026. Theo tôi, đây là một bước đi được chuẩn bị kỹ lưỡng, và cần được hiểu đúng bản chất.
Thứ nhất, đây không phải là dấu hiệu ngân sách gặp khủng hoảng hay thiếu tiền. Việc lập kế hoạch phát hành trái phiếu không đồng nghĩa với việc Chính phủ đang gặp khó khăn về tài chính. Đây là một công cụ nằm trong danh mục quản lý nợ công, được chuẩn bị để chủ động huy động vốn khi điều kiện thị trường thuận lợi. Giống như một doanh nghiệp lớn luôn duy trì nhiều kênh huy động vốn, Chính phủ cũng cần đa dạng hóa các nguồn lực để đảm bảo an ninh tài chính quốc gia.
Thứ hai, đây là mục tiêu chiến lược dài hạn. Việt Nam cần nguồn vốn lớn cho giai đoạn 2026–2030 để đầu tư hạ tầng đường bộ, đường sắt, cảng biển, năng lượng và hạ tầng số. Việc mở thêm kênh huy động vốn quốc tế giúp đa dạng hóa nguồn lực, mở rộng cơ sở nhà đầu tư và tái lập đường cong lợi suất tham chiếu cho doanh nghiệp – một yếu tố quan trọng để các doanh nghiệp Việt Nam có thể tiếp cận thị trường vốn quốc tế với chi phí hợp lý hơn.
Thứ ba, Chính phủ đang rất thận trọng với rủi ro. Chính phủ chưa xác nhận con số cụ thể (như 500 triệu hay 1 tỷ USD) hay lãi suất. Các khoản vay ngoại tệ luôn đi kèm với rủi ro tỷ giá và biến động lãi suất quốc tế, nên việc phát hành sẽ được tính toán kỹ lưỡng về thời điểm và chi phí. Đây là cách tiếp cận đúng đắn, thể hiện sự chuyên nghiệp trong quản lý nợ công.
Thứ tư, mọi kế hoạch vay đều nằm trong khung an toàn. Theo tôi, mọi kế hoạch vay đều nằm trong khung trần nợ công (dưới 60% GDP) và nợ Chính phủ (dưới 50% GDP) để đảm bảo an ninh tài chính quốc gia. Đây là những ngưỡng an toàn được quốc tế công nhận, và Việt Nam đang duy trì được vị thế tài khóa lành mạnh so với nhiều quốc gia trong khu vực.
Dòng vốn ngoại tệ sẽ đổ vào Việt Nam mạnh mẽ trong 5 năm tới
Về nhận định của tôi, dòng vốn USD sẽ đổ vào Việt Nam rất mạnh mẽ trong vòng 5 năm tới. Nhận định này được củng cố bởi nhiều yếu tố.
Thứ nhất, FDI đang ở mức cao nhất trong 5 năm. Vốn FDI thực hiện 9 tháng năm 2026 đạt 21,07 tỷ USD, cao nhất trong 5 năm trở lại đây. Đây là minh chứng rõ ràng cho thấy dòng vốn ngoại tệ đang chảy vào Việt Nam với tốc độ mạnh mẽ, và xu hướng này được dự báo sẽ còn tiếp diễn khi nhiều tập đoàn đa quốc gia tiếp tục dịch chuyển chuỗi cung ứng sang Việt Nam.
Thứ hai, nhu cầu vốn cho hạ tầng và phát triển là rất lớn. Với mục tiêu huy động khoảng 1,5 nghìn tỷ USD trong 5 năm tới cho các dự án đầu tư, hạ tầng và bất động sản, Việt Nam sẽ cần huy động vốn từ nhiều kênh khác nhau, trong đó có kênh vay USD quốc tế. Dòng vốn này sẽ không chỉ đến từ trái phiếu Chính phủ mà còn từ các khoản vay thương mại, vay ưu đãi phát triển và đầu tư trực tiếp.
Thứ ba, môi trường đầu tư của Việt Nam đang được cải thiện mạnh mẽ. Việc cắt giảm 236 thủ tục và đơn giản hóa 556 thủ tục hành chính, cùng với việc giải quyết vướng mắc cho hơn 1.000 dự án tồn đọng, đang tạo ra một môi trường đầu tư thông thoáng hơn. Đây là yếu tố quan trọng để thu hút dòng vốn quốc tế.
Thứ tư, Việt Nam đang ở vị thế thuận lợi trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Với 17 hiệp định thương mại tự do đã ký kết, Việt Nam là một trong những nền kinh tế có độ mở lớn nhất thế giới hiện nay. Điều này tạo ra sức hấp dẫn đặc biệt đối với các nhà đầu tư quốc tế đang tìm kiếm địa điểm sản xuất và xuất khẩu.
Những rủi ro cần quản trị
Dù triển vọng là rất tích cực, nhưng việc huy động ngoại tệ cũng đi kèm với những rủi ro cần được quản trị chặt chẽ.
Rủi ro tỷ giá là mối quan tâm hàng đầu. Khi vay bằng USD, biến động tỷ giá USD/VND có thể làm tăng chi phí trả nợ thực tế. Tuy nhiên, với dự trữ ngoại hối dồi dào và chính sách điều hành tỷ giá linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước, rủi ro này có thể được kiểm soát.
Rủi ro lãi suất quốc tế cũng cần được tính đến. Lãi suất USD trên thị trường quốc tế có thể biến động do chính sách tiền tệ của Fed và các ngân hàng trung ương lớn. Việc tính toán kỹ lưỡng về thời điểm và chi phí phát hành là rất quan trọng.
Rủi ro kỳ hạn cần được quản lý bằng cách đa dạng hóa kỳ hạn phát hành và xây dựng đường cong lợi suất tham chiếu. Việc tái lập đường cong lợi suất tham chiếu cho doanh nghiệp là một mục tiêu quan trọng, giúp các doanh nghiệp Việt Nam có thể tiếp cận thị trường vốn quốc tế với chi phí hợp lý hơn.
Một chiến lược dài hạn, không phải giải pháp tình thế
Câu chuyện trái phiếu USD năm 2026 nên được xem là một phép thử về năng lực tiếp cận thị trường vốn quốc tế và chiến lược dài hạn, thay vì là tín hiệu của sự thiếu hụt ngân sách. Đây là bước đi cần thiết trong bối cảnh nhu cầu vốn cho phát triển hạ tầng và đầu tư sản xuất đang vượt quá khả năng huy động từ tiền gửi trong nước.
Theo tôi, việc vay vốn bằng đồng USD đóng vai trò quan trọng vì ba lý do: giải quyết tình trạng thiếu hụt vốn nội địa, đạt được mục tiêu đầu tư khổng lồ 1,5 nghìn tỷ USD trong 5 năm tới, và tiếp cận dòng vốn quốc tế dồi dào đang tìm kiếm nơi đầu tư hiệu quả. Với những yếu tố thuận lợi hiện tại – FDI cao nhất 5 năm, môi trường đầu tư được cải thiện, và vị thế thuận lợi trong chuỗi cung ứng toàn cầu – dòng vốn USD sẽ đổ vào Việt Nam rất mạnh mẽ trong ít nhất 3–5 năm tới.
Đây là một chiến lược chủ động đã được tính toán kỹ lưỡng. Với khung trần nợ công an toàn (dưới 60% GDP) và nợ Chính phủ (dưới 50% GDP), đi kèm việc tính toán thời điểm và chi phí phát hành, Việt Nam đang đặt cược lớn cho giai đoạn phát triển mới, chấp nhận 1 giai đoạn có tính bước ngoặt cao hơn. Câu hỏi không còn là "có nên vay ngoại tệ hay không", mà là "làm thế nào để sử dụng nguồn vốn này một cách hiệu quả nhất" – và đó là câu hỏi mà cả Chính phủ, doanh nghiệp và giới chuyên gia đang cùng nhau nỗ lực giải đáp. Việc sử dụng hiệu quả nguồn vốn này sẽ giúp cho kỷ nguyên vươn mình của Việt Nam có thể thành công sau 5 năm nữa. Ngược lại, nếu nguồn vốn vay không được sử dụng hiệu quả, cái giá phải trả của cả nền kinh tế sau 2030 là rất lớn.



Bình luận