Quy Hoạch Tổng Thể TP.HCM Thời Kỳ 2025-2050, Tầm Nhìn 100 Năm

Ngày 29/10/2026, UBND TP.HCM chính thức trình HĐND quy hoạch tổng thể thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm. Ý nghĩa của quy hoạch nằm ở lần đầu tiên ba không gian phát triển trước đây tách biệt (TP.HCM cũ, Bình Dương cũ, Bà Rịa - Vũng Tàu cũ) được đặt vào một cấu trúc thống nhất, với một hệ thống phân bổ đất đai, hạ tầng và nguồn lực duy nhất.
1. Quy hoạch 100 năm TP.HCM: Các điểm nhấn chính
1.1. Cấu trúc siêu đô thị đa cực, đa tâm
Thành phố phát triển theo mô hình siêu đô thị đa cực, đa tâm gồm 5 cực động lực, 5 trung tâm vệ tinh, 5 hệ liên kết chiến lược và 10 vùng quản trị phát triển. Sau sáp nhập, thành phố có diện tích gần 6.800 km² và dân số khoảng 14 triệu người, với không gian phát triển mở rộng theo năm hướng từ đô thị lõi. Cấu trúc có ba tầng chức năng: các cực động lực tập trung chức năng kinh tế chủ đạo; các trung tâm vệ tinh giảm tải và mở rộng không gian sống; các vùng quản trị làm cơ sở phân bổ dân cư, việc làm, hạ tầng và nguồn lực.
Năm cực động lực gồm:
Lõi trung tâm quốc tế: Sài Gòn, Chợ Lớn, Thủ Thiêm và hai bờ sông Sài Gòn; tập trung tài chính quốc tế, quản trị siêu đô thị, dịch vụ cao cấp và kinh tế tri thức.
Đổi mới sáng tạo phía Đông: Thủ Đức, Thuận An, Dĩ An, Thủ Dầu Một, kết nối Long Thành; tập trung AI, bán dẫn, nghiên cứu phát triển và đại học, định hướng thành “thung lũng đổi mới sáng tạo của Đông Nam Á”.
Công nghiệp và logistics phía Bắc: Bình Dương, Bến Cát, Bàu Bàng; sản xuất tiên tiến gắn với logistics thông minh.
Cảng biển, thương mại tự do và năng lượng phía Nam: từ Châu Đức đến Vũng Tàu, Cái Mép, Phú Mỹ và Cần Giờ; trung tâm giao thương quốc tế.
Đô thị, y tế và giáo dục phía Tây: Vĩnh Lộc, Bình Lợi, Bình Chánh, gắn với đô thị sinh thái.
Năm trung tâm vệ tinh gồm Côn Đảo, Long Hải - Hồ Tràm, Hóc Môn - Củ Chi, Bàu Bàng và Tân Uyên. Cách phân vai này cho thấy Bình Dương cũ phụ trách công nghệ và sản xuất, Bà Rịa - Vũng Tàu cũ phụ trách cảng biển và kinh tế biển, còn lõi nội đô giữ chức năng quản trị và tài chính, thay cho tình trạng các địa phương cạnh tranh cùng một chức năng.
1.2. Mục tiêu dân số và lộ trình ba giai đoạn
Dân số dự báo đạt 18 triệu người vào năm 2030 và hơn 27 triệu người vào năm 2050. Mức tăng từ khoảng 14 triệu lên hơn 27 triệu trong hai mươi lăm năm đặt ra yêu cầu rất lớn về nhà ở, việc làm và hạ tầng.
Lộ trình gồm ba mốc: đến năm 2030 là đô thị thông minh, hiện đại, đầu tàu Đông Nam Á; năm 2045 là trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của châu Á; từ năm 2075 là đô thị toàn cầu.
1.3. Hạ tầng kết nối và phát triển theo định hướng giao thông công cộng
Quy hoạch định hướng mạng lưới đường sắt đô thị 18 tuyến, tổng chiều dài khoảng 961 km, cùng khoảng 450 km đường sắt đô thị nhẹ và tàu điện mặt đất, với mục tiêu vận tải công cộng đảm nhận 55-60% nhu cầu đi lại. Mô hình TOD được ưu tiên, cùng các đầu mối trung chuyển đa phương thức tại nhà ga, sân bay, cảng biển và trung tâm đô thị.
Quy hoạch cũng mở rộng tư duy không gian theo chiều đứng: không gian ngầm chia ba tầng (nông 0-20m, sâu 20-40m, rất sâu trên 40m), phát triển có trọng điểm tại các trung tâm và đầu mối giao thông. Hệ thống sông Sài Gòn, Đồng Nai và không gian Cần Giờ là nền tảng bảo vệ sinh thái, cảnh quan.
1.4. Động lực tăng trưởng mới và nguồn lực thực hiện
Các động lực tăng trưởng mới gồm Trung tâm Tài chính quốc tế, khu thương mại tự do gắn với logistics quốc tế, khu công nghệ cao, trung tâm dữ liệu, AI và đổi mới sáng tạo. Trong 10 ngành, lĩnh vực kinh tế, bốn ngành có giá trị gia tăng cao được kỳ vọng đóng góp nhiều nhất vào tăng trưởng là sản xuất tiên tiến, trung tâm tài chính khu vực, dịch vụ số và AI, và trung tâm logistics tiên tiến.
Về nguồn lực, thành phố dùng vốn nhà nước để dẫn dắt, huy động nguồn lực xã hội qua hợp tác công tư, khai thác giá trị tăng thêm từ đất gắn với hạ tầng và trái phiếu đô thị.
2. Quy hoạch phục vụ chiến lược phát triển như thế nào
2.1. Chuyển mô hình tăng trưởng từ quy mô sang giá trị gia tăng
Cơ cấu bốn ngành chủ lực cho thấy thành phố không còn dựa chủ yếu vào lao động và đất công nghiệp giá rẻ mà đặt cược vào năng suất, tri thức và dịch vụ giá trị cao. Quy hoạch xác định bốn quan điểm lớn, trong đó có phát triển đô thị toàn cầu lấy con người làm trung tâm và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đồng bộ từ nghiên cứu đến thương mại hóa. Định hướng giáo dục đại học là minh chứng rõ nhất: mục tiêu 2 triệu sinh viên và bổ sung 1.400-2.000ha quỹ đất giáo dục đại học trong giai đoạn 2030-2050. Quỹ đất đại học là điều kiện đầu vào của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, vì nghiên cứu và khởi nghiệp công nghệ cần nhân lực tập trung tại chỗ.
2.2. Không gian chính sách vượt trội và TOD
Quy hoạch tạo công cụ thể chế để thực hiện chiến lược: các khu chức năng đặc thù với cơ chế, chính sách vượt trội làm không gian thử nghiệm chính sách mới, thu hút nguồn lực chất lượng cao. Cách tiếp cận này đặc biệt quan trọng với Trung tâm Tài chính quốc tế và khu thương mại tự do, vì sức hấp dẫn của hai mô hình này phụ thuộc vào mức ưu đãi và tính ổn định của khung pháp lý hơn là vị trí địa lý. Kỳ họp ngày 29/10 cũng cụ thể hóa các quy định của Luật Phát triển đô thị bằng một gói nghị quyết thực thi, nên quy hoạch không đứng riêng.
Mô hình TOD đóng vai trò cơ chế tài chính hơn là ý tưởng thiết kế đô thị: hạ tầng giao thông công cộng làm tăng giá trị đất xung quanh, và thành phố thu lại một phần giá trị gia tăng đó để tái đầu tư. Kế hoạch hạ tầng và kế hoạch tài chính vì vậy được thiết kế đi đôi với nhau.
2.4. Cân bằng với sinh thái và chất lượng sống
Mô hình tăng trưởng theo chiều rộng của các siêu đô thị thường dẫn đến quá tải nội đô, ngập úng và suy giảm chất lượng sống. Việc coi hệ thống sông và Cần Giờ là hạ tầng nền, cùng mục tiêu y tế đạt 45 giường bệnh và 35 bác sĩ trên một vạn dân vào năm 2045, cho thấy chất lượng sống được xem là điều kiện thu hút nhân lực chất lượng cao, vốn là đầu vào của các ngành tài chính và công nghệ.
3. So sánh với quy hoạch 100 năm của Hà Nội
3.1. Điểm tương đồng
Cả hai thành phố đều chọn mô hình đa cực, đa trung tâm, đặt mục tiêu trở thành đô thị toàn cầu và dùng hệ thống sông làm trục cảnh quan hoặc nền tảng sinh thái. Hà Nội đã phê duyệt quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm bằng Quyết định số 2512/QĐ-UBND ngày 13/5/2026, theo cấu trúc “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”. Về tiến độ, quy hoạch của TP.HCM mới ở khâu HĐND xem xét, đi sau Hà Nội khoảng năm tháng.
3.2. Điểm khác biệt

3.3. Đánh giá
Hai quy hoạch bổ sung cho nhau hơn là cạnh tranh trực tiếp. Hà Nội được thiết kế như trung tâm chính trị - văn hóa - tri thức của miền Bắc; TP.HCM như trung tâm sản xuất, thương mại và tài chính, với hệ thống cảng biển nước sâu là lợi thế mà Hà Nội không có. Với nhà đầu tư, dòng vốn công nghiệp, logistics và tài chính có điểm đến chính là TP.HCM, còn dòng vốn gắn với văn hóa, dịch vụ cao cấp và du lịch đô thị có điểm đến chính là Hà Nội.
Điểm yếu chung của cả hai là tính khả thi về nguồn lực. Kiến trúc sư Đào Ngọc Nghiêm nhận định yếu tố quyết định tính khả thi của quy hoạch Hà Nội là nguồn lực thực hiện, và nhận định này cũng áp dụng cho TP.HCM. Lợi thế của TP.HCM là đã chỉ ra ba kênh nguồn lực cụ thể (vốn nhà nước, hợp tác công tư, giá trị gia tăng từ đất), nhưng quy mô huy động thực tế chưa được lượng hóa trong các tài liệu công bố.
4. Triển vọng bất động sản TP.HCM và khu vực lân cận
4.1. Ba kênh truyền dẫn từ quy hoạch sang giá trị bất động sản
Hạ tầng giao thông: các tuyến đường sắt đô thị và TOD tạo chênh lệch giá trị giữa khu vực có và chưa có kết nối; khoảng chênh này thường được thị trường định giá trước khi công trình hoàn thành.
Việc làm: các cực công nghệ cao, cảng biển và logistics tạo cầu nhà ở cho lao động và chuyên gia ngay tại khu vực lân cận, nên bất động sản gắn với khu công nghiệp có cầu thực rõ hơn bất động sản đầu cơ.
Khung pháp lý: quy hoạch thống nhất giảm rủi ro điều chỉnh cục bộ và tăng khả năng dự báo cho nhà đầu tư dài hạn.
Cả ba kênh đều vận hành với độ trễ. Hạ tầng cần nhiều năm để hoàn thành trong khi giá kỳ vọng đi trước; chênh lệch này là rủi ro lớn nhất của nhà đầu tư mua ở thời điểm hiện tại.
4.3. Phân hóa theo khu vực và phân khúc
Bình Dương cũ (cực công nghiệp - logistics phía Bắc và đổi mới sáng tạo phía Đông)
Hưởng lợi rõ nhất về nguồn cung và cầu thực. Theo CBRE, Bình Dương cũ đóng góp khoảng 50% tổng nguồn cung toàn thị trường và gần 80% lượng căn hộ mới ra thị trường quý II/2026, nhờ quỹ đất lớn và giá cạnh tranh hơn nội đô. Giá sơ cấp trung bình quý I/2026 đạt 1.886 USD/m², tăng 16,9% so với cùng kỳ năm trước (Cushman & Wakefield). Tuy vậy, mức tăng đã phản ánh nhiều kỳ vọng: khoảng 95% nguồn cung căn hộ mở bán mới quý II thuộc phân khúc cao cấp, nghĩa là khu vực đang dịch chuyển lên phân khúc giá cao hơn thay vì phục vụ nhu cầu ở thực phổ thông.
Bà Rịa - Vũng Tàu cũ (cực cảng biển - thương mại tự do phía Nam)
Thị trường phục hồi từ mặt bằng thấp hơn: giá sơ cấp trung bình quý I/2026 là 1.373 USD/m², tăng cả theo quý lẫn theo năm nhờ nguồn cung mới quay lại. Cái Mép - Thị Vải và Phú Mỹ có cầu thực từ cảng và logistics, nên bất động sản công nghiệp, kho bãi và nhà ở cho lao động có triển vọng tốt hơn. Phân khúc nghỉ dưỡng ven biển chịu áp lực lớn và quy hoạch chưa đủ để đảo ngược sức cầu yếu trong ngắn hạn.
TP.HCM cũ
Lõi trung tâm quốc tế gồm Thủ Thiêm và hai bờ sông Sài Gòn là nơi quy hoạch kỳ vọng tạo giá trị cao nhất về dài hạn, nhờ Trung tâm Tài chính quốc tế và dịch vụ cao cấp; phù hợp với văn phòng hạng A, căn hộ cao cấp và bất động sản dịch vụ. Quỹ đất nội đô hạn chế khiến giá sơ cấp khó giảm sâu, và đó cũng là lý do sức mua thực đang chững lại. Một tín hiệu về cách thành phố tái phân bổ đất: TP.HCM chuyển hơn 100ha Khu công nghiệp Lê Minh Xuân sang đất nhà ở xã hội, cho thấy quỹ đất công nghiệp nội đô đang chuyển dần sang nhà ở trong khi sản xuất dịch chuyển ra các cực vệ tinh.
Kết luận
Virtus Prosperity cho rằng giá trị lớn nhất của quy hoạch là thống nhất ba không gian phát triển thành một siêu đô thị có phân vai rõ ràng, với lợi thế khác Hà Nội: Hà Nội dựa trên bản sắc và vai trò thủ đô, TP.HCM dựa trên chuỗi công nghiệp - logistics - cảng biển cùng chức năng tài chính. Với bất động sản, quy hoạch xác lập hướng dịch chuyển giá trị ra các cực vệ tinh, đặc biệt là Bình Dương cũ và hành lang Cái Mép - Thị Vải, nhưng không thay đổi thực tế rằng thị trường đang bị chi phối bởi giá cao và sức mua yếu. Thước đo thành công trong ba năm tới là tốc độ triển khai các tuyến đường sắt đô thị và khu chức năng đặc thù, cùng khả năng huy động vốn ngoài ngân sách.



Bình luận